Kennisdocument laatvlieger gewijzigd: wat betekent dit voor je vergunningsaanvraag en planning?

Op 11 augustus 2025 is het Kennisdocument Laatvlieger geactualiseerd. De gevolgen van die wijziging worden nu zichtbaar in lopende onderzoeken, vergunningaanvragen en de planning van projecten. In dit artikel lees je wat er is veranderd en wat dat concreet betekent voor jou als opdrachtgever.

Wat is er veranderd in de beoordeling van de laatvlieger

De manier waarop naar de laatvlieger wordt gekeken in onderzoek en vergunningverlening is aangescherpt. De soort wordt nadrukkelijk benaderd als netwerksoort. Ze gebruiken een netwerk van verblijfplaatsen en stellen hoge eisen aan hun leefomgeving.

Dat betekent dat het niet meer gaat om één verblijfplaats, maar om een samenhangend netwerk van locaties. Het functioneren van de populatie hangt af van dat geheel. Het verdwijnen van één plek kan daardoor grotere gevolgen hebben dan eerder werd aangenomen.

Voor jou betekent dit dat onderzoek en onderbouwing fundamenteel anders worden ingestoken:

• Niet alleen aanwezigheid vaststellen, maar het netwerk in kaart brengen
• Vaker aanvullend onderzoek, bijvoorbeeld met telemetrie
• Een uitvliegtelling binnen 48 uur om verblijfplaatsen betrouwbaar vast te stellen

Daarnaast wordt duidelijker dat de laatvlieger lastig te compenseren is. Verblijfplaatsen zijn sterk afhankelijk van specifieke eigenschappen van gebouwen en hun omgeving.

Anton vervolgt: “Als er in- of uitvliegende laatvliegers worden waargenomen, moet er direct een uitvliegtelling worden gedaan. Dat was voorheen niet verplicht. Die telling moet plaatsvinden binnen 48 uur, omdat de dieren snel kunnen verhuizen naar een andere locatie. Wacht je te lang, dan is de verblijfplaats mogelijk al verlaten en ontbreekt cruciale informatie over de omvang van de groep. Deze extra telling brengt extra kosten met zich mee.”

Wat betekent dit concreet voor je vergunningaanvraag

De impact op vergunningtrajecten zit vooral in de zwaarte en complexiteit.

Je krijgt te maken met:

• Meer onderzoek
  Door lage trefkans en seizoensafhankelijk gedrag
• Zwaardere onderbouwing
  Je moet aantonen dat het volledige netwerk blijft functioneren
• Netwerkbenadering in plaats van locatiegericht werken
  De samenhang tussen verblijfplaatsen wordt leidend
• Grotere kans op vertraging
  Door langere onderzoeksfase en complexere beoordeling

Dit is precies het punt waar veel projecten vastlopen als hier niet vroeg genoeg op wordt gestuurd.

Wat betekent dit voor je planning

De grootste impact zit in de voorspelbaarheid van het project.
Onderzoek naar laatvliegers kost tijd en is gebonden aan seizoenen. Bovendien geeft een eerste onderzoeksronde niet altijd direct een volledig beeld. In veel gevallen is vervolgonderzoek nodig om het netwerk goed te begrijpen.

In de praktijk betekent dit dat je vaak moet rekenen op circa 1,5 tot 2 jaar voordat een vergunning rond is.

Daarnaast speelt mitigatie een belangrijke rol in de planning:

• Mitigatiemaatregelen moeten ruim vóór de ingreep gerealiseerd worden
• Nieuwe verblijfplaatsen moeten eerst aantoonbaar functioneren
• Laatvliegers hebben tijd nodig om deze plekken te ontdekken en accepteren

Daarom moet je rekening houden met een gewenningsperiode van meerdere jaren, die in de praktijk vaak richting 5 jaar gaat.

Wat kun je als opdrachtgever doen?

Betrek vroeg in het traject een ecoloog en een vleermuisspecialist. Weet je nu al dat de laatvlieger in jouw projectgebied voorkomt? Dan is dit het moment om in actie te komen. Hoe concreter de mitigatiemaatregelen worden uitgewerkt, hoe sneller het vergunningstraject kan worden doorlopen.
Vinden wij als Ecoresult zelf laatvliegers in een plangebied, dan nemen wij contact op met de opdrachtgever, zodat wij samen het vervolg kunnen bepalen.

Speelt de laatvlieger een rol in jouw project, of weet je het nog niet zeker? Neem contact op en we denken met je mee.