Gunstig voor ontheffings­procedures: onderzoek naar microklimaat in vleermuis­verblijven leidt tot nieuwe inzichten

Recente metingen uitgevoerd door Ecoresult naar het microklimaat in winterverblijfplaatsen van gewone dwergvleermuizen hebben belangrijke nieuwe inzichten opgeleverd die de gangbare aannames in ontheffingsprocedures weerleggen. Hierdoor kan het ontwerp van nieuwe verblijfplaatsen beter op de werkelijke behoefte van de vleermuizen worden afgestemd. Daardoor kan het vergunningstraject efficiënter worden doorlopen.

Deze inzichten hebben al concrete resultaten opgeleverd: bij het herontwikkelingsproject SoZa (voormalig gebouw ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid) in Den Haag werd een stabiel microklimaat tussen +1 en +10 graden als voorwaarde in de ontheffing geschrapt, omdat deze voorwaarde niet aansluit bij de werkelijke situatie.

Ook bij andere vergunningsaanvragen hebben deze bevindingen geleid tot nieuwe inzichten bij toetsende overheden. Hoe deze resultaten tot stand zijn gekomen, leggen we uit in dit artikel. Wil je meer achtergrondinformatie? Download onderaan deze pagina de pdf over het onderzoek.

Klimaatmonitoring vleermuisverblijven SoZa,
Den Haag

In de ontheffingsprocedure voor SoZa had de Omgevingsdienst Haaglanden, op basis van het Kennisdocument voor gewone dwergvleermuis, aangegeven dat er in de nieuwe winterverblijfplaats een stabiel microklimaat aanwezig moet zijn evenals enige buffering. Een andere vereiste voor mitigatie is dat de nieuwe verblijfplaatsen onder invloed zouden moeten staan van de binnentemperatuur (warmtelekkage).

Overwegingen rondom mitigatie-eisen in ontheffingsprocedures

Onze collega Anton van Meurs, seniorecoloog en vleermuisexpert, zegt hierover: “Uit eigen waarnemingen en uit eerdere kleinere metingen wist ik dat dit feitelijk niet klopt, alleen had ik nog geen goede onderzoeken. De klimaatmonitoring die we hebben gedaan in het gebouw van SoZa bevestigt nu mijn eerdere bevindingen.” Anton vervolgt: “In andere bronnen staat vaak aangegeven dat er een temperatuur van +1 tot +6 moet zijn in de verblijfplaatsen. Maar omdat spouwen slechts zijn afgeschermd van de buitentemperatuur door een dun muurtje, verwachtte ik dat de temperatuur in de spouwen meebeweegt met de buitentemperatuur.”

Van aannames naar data: het belang van feitelijke metingen voor mitigatie en ontheffing

Uit de metingen die het team van Ecoresult heeft uitgevoerd, blijkt inderdaad dat het binnenklimaat in een woning/kantoorruimte nauwelijks tot geen invloed heeft op de verblijfplaats in de spouw. Metingen tonen aan dat temperaturen in een spouw op één dag kunnen variëren van onder het vriespunt tot boven de 20 graden Celsius bij zonbeschijning op de gevel. Hoewel er inderdaad sprake is van enige buffering en vertraagde temperatuurverandering, is het microklimaat verre van stabiel. Een andere belangrijke bevinding is dat het binnenklimaat van woningen of kantoorruimtes geen invloed heeft op de temperatuur in de onderzochte spouw, in tegenstelling tot wat vaak wordt vereist in ontheffingsprocedures.

Meer lezen over de aanleiding van dit onderzoek , de onderzoeksmethodiek en de resultaten?